Bölük ve Basamak Kartları: Çok Basamaklı Sayıları Okuma, Yazma ve Çözümleme
Alttaki rakam kartlarını basamak tablosuna sürükleyin. Tablo bölüklere ayrılmıştır: birler, binler, milyonlar ve milyarlar bölüğü. Seçili kartın üstündeki sarı tutamaç yukarı ya da aşağı çekilince rakam değişir. Sayının okunuşu, çözümlemesi ve seçili rakamın basamak adı, bölüğü ve basamak değeri her adımda yazılır.
Bir sayıda her rakamın bulunduğu yere basamak, rakamın o basamaktaki değerine basamak değeri denir. Sağdan sola doğru üçer basamak bir bölük oluşturur: birler, binler, milyonlar ve milyarlar bölüğü.
3. sınıf5. sınıfMAT.3.1.2MAT.5.1.1Ücretsiz · üyeliksiz
Ücretsizdir, üyelik gerekmez. Akıllı tahtada, bilgisayarda ve telefonda çalışır. Bu aracı Geometri Tahtası’nda çizimin yanında açın.
Nasıl kullanılır?
- “Basamak sayısı”ndan 3 ile 12 arasında basamak seçin.
- Rakam kartını bir basamağa sürükleyin; ya da basamağa dokunup karta dokunun, rakam o basamağa gelir.
- Seçili kartın sarı tutamacını yukarı çekince rakam büyür, aşağı çekince küçülür.
- Kartı tablonun dışına sürükleyince kaldırılır; iki basamak arasında taşıyınca yer değiştirir.
- Klavyede rakam tuşları, ← → ve ↑ ↓ ile de çalışılır; “Sayı yaz” kutusu sayıyı tek seferde kurar.
- “Görevler” okunuştan, çözümlemeden ve bölükten sayı kurdurur.
Kısaca Bölük ve Basamak Kartları
Bir sayıda her rakamın bulunduğu yere basamak, rakamın o basamaktaki değerine basamak değeri denir. Sağdan sola doğru üçer basamak bir bölük oluşturur: birler, binler, milyonlar ve milyarlar bölüğü.
Çok basamaklı sayılar bölük bölük okunur ve bölükler arasında boşluk bırakılarak yazılır: 4 052 307. Rakamı olmayan basamağa 0 yazılır; sayının en solunda 0 bulunmaz.
Birkaç örnek
Milyonlar bölüğü 4, binler bölüğü 052, birler bölüğü 307’dir. Okunuşu: dört milyon elli iki bin üç yüz yedi.
4 052 307 sayısındaki 5 rakamı on binler basamağındadır; basamak değeri 50 000’dir.
3 000 000 + 40 000 + 600 + 8 = 3 040 608. Yüz binler, binler, onlar basamaklarına 0 yazılır.
Öğretim programındaki yeri
- a) Günlük hayattaki farklı bağlamlardan yola çıkarak altıdan çok basamaklı sayılar hakkında bilgi toplar.
- b) Sayıların bölükleri ile okunuşları arasındaki ortak özellikleri belirler.
- c) Sayıların bölükleri ile okunuşları arasındaki örüntüler üzerinden basamak sayısı altıdan çok olan sayıların okunuş ve yazılışları hakkında önermelerde bulunur.
- ç) Sayıların bölükleri ile okunuşları arasındaki örüntüler üzerinden basamak sayısı altıdan çok olan sayıların okunuş ve yazılışları hakkında önermelerde bulunur.
Bölük ve Basamak Kartları hangi konularda kullanılır?
| Kod | Öğrenme çıktısı / kazanım | Yıllık planda |
|---|---|---|
| MAT.5.1.1 | Altı basamaklı sayıları okuma ve yazmayı çok basamaklı sayılara genelleyebilme | 9–11. hafta (9 Kasım) |
Bölük ve Basamak Kartları ile çözülebilecek örnek sorular
Çözümlenmiş biçimi verilen sayıları yazınız; verilen sayıları basamak değerleriyle çözümleyiniz.
Sayıyı yazınız: 2 × 100 000 + 1 × 1 000 + 7 × 10 + 4 = ?
Cevap: 201 074
Çözümleyiniz: 201 074
Cevap: 2 × 100 000 + 1 × 1 000 + 7 × 10 + 4
Bu sorular Ödev Hazırlayıcı’nın “Sayıları Çözümleme” konusundan alındı; aynı konudan cevap anahtarlı bir kâğıt da çıkarabilirsin.
Aynı konuda başka neler var?
- Ödev Hazırlayıcı: Sayıları Çözümleme5. sınıf ödev kâğıdı
Bölük ve Basamak Kartları ile birlikte kullanabileceğin oyun ve etkinlikler
- 5. Sınıf Çok Basamaklı Doğal Sayılar OyunuOyun
- 5. Sınıf Sayıları Okuma ve Yazma Matematik ÇarkıOyun
- Basamak Tablosu ve Sayıların Okunuşuİnteraktif araç
- Alan Modeli ile Çarpmaİnteraktif araç
Sık sorulan sorular
Boş basamak bırakırsam ne olur?
Bilgi satırı o basamağın boş olduğunu söyler; rakam yoksa 0 yazılmalıdır.
En çok kaç basamak var?
12 basamak: yüz milyarlar basamağına kadar.
Bölük ve Basamak Kartları hangi sınıflarda kullanılır?
5. sınıf. Bağlı öğrenme çıktıları: MAT.3.1.2, MAT.5.1.1.
Bölük ve Basamak Kartları konusundan ödev hazırlanabilir mi?
Evet. Ödev Hazırlayıcı’daki “Sayıları Çözümleme” konusundan cevap anahtarlı ödev kâğıdı hazırlanır.
Diğer interaktif araçlar
Kesir ModelleriOndalık Gösterim ve Basamak DeğeriKesri Ondalık Sayıya ÇevirmeBasamak Tablosu ve Sayıların OkunuşuÇarpan AğacıZar AtYazı Tura AtÇark ÇevirBirim ÇevirmeGrafik ÇizmeAçı Parçaları ve İletkiAkış Şeması (Algoritma)Özdeşlikler ve Cebirsel İfadelerin ÇarpımıAlan Modeli ile ÇarpmaAsal Çarpanlara AyırmaBölünebilme KurallarıÇarpanlar ve KatlarCebir KarolarıÇivili Tahta (Geometri Tahtası)Dağılma ÖzelliğiEşitsizlik Sayı DoğrusuGrafik Okuryazarlığıİşlem ÖnceliğiSayılarla İspatKarekökKesirlerle İşlemlerin AnlamıKesirlerle Bölme İşlemiKesirlerle Çarpma İşlemiDenk KesirlerKesir, Ondalık ve Yüzde GösterimleriKesir ParçalarıKesirleri Karşılaştırma ve SıralamaKesirlerle Toplama ve ÇıkarmaGrafikler: Sıklık Tablosu, Sütun ve Daire GrafiğiÖteleme ve YansımaKoordinat SistemiBirim Küplerle Yapı (3B)Ortalama, Ortanca, Tepe DeğerOlasılık DeneyleriAlan, Çevre ve Hacim ProblemleriOndalık Gösterimlerle İşlemlerOnluk Taban BloklarıOran ve OrantıOrtak Katlar ve Ortak BölenlerÖrüntülerRasyonel Sayılar Sayı DoğrusuSaat Okuma (Akrep ve Yelkovan)Boncuklu Sayı ÇerçevesiSayı Doğrusunda SıçramaŞerit Modeli ile Problem ÇözmeTam Sayılarla Çarpma ve BölmeTam Sayılarla Toplama ve ÇıkarmaTam Sayılarla İşlemlerTangramTemel Çizimlerin ÖzellikleriEşitlik ve Denklem TerazisiÜslü İfadelerYüzde Hesaplama